Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Kullandırılması

Genel tatil ücretleri yerine izin kullandırılması, resmi bayramlar ve dini bayramlar gibi ülke genelinde kutlanan özel günlerde çalışan işçilere işverenlerin sıklıkla başvurduğu yasak bir uygulamadır. İş Kanunu’na göre bu günlerde işçilerin çalıştırılmaması esastır. Ancak işin gereği olarak çalıştırılmaları zorunlu olan işçilere, çalıştıkları her genel tatil günü için ek ücret ödenmesi yasal bir zorunluluktur.

Bazı işyerlerinde, genel tatil ücreti yerine izin kullandırılması uygulaması gündeme gelmektedir. Ancak, İş Kanunu genel tatil ücreti yerine izin kullandırılması uygulamasını açıkça yasaklamaktadır.

Bu tür durumlara maruz kalan işçiler haklı fesih haklarını kullanarak iş akitlerini sonlandırabilir ve tüm tazminatlarına hak kazanır. Bu makalede, genel tatil ücreti yerine izin verilmesinin neden yasadışı olduğu, işçilerin bu konudaki hakları ve işverenin yükümlülükleri detaylı şekilde ele alınacaktır.

Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Verilebilir mi?

Ücret ödemek yerine işçiye izin verme uygulamasının kaynağı serbest zamandır ve bu uygulama sadece fazla çalışmaya özeldir. Nitekim İş Kanunu’nun 41’inci maddesinde açıkça “fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi”nin serbest zaman hakkının bulunduğunu belirtmiştir.

Ancak uygulamada pek çok işyerinde, UBGT çalışması yapan işçiye genel tatil ücreti ödemek yerine izin verildiği görülmektedir. Bu izinler bire bir şeklinde verilmekte ve örneğin bayramda 3 gün çalışan işçi, daha sonra 3 gün izin yapmaktadır.

Halbuki, UBGT gününde çalışan işçiye ücret ödenmesi kanuni bir zorunluluktur ve bir alternatifi de yoktur. UBGT gününde çalıştırılan işçiye genel tatil ücretinin mutlaka ödenmesi gerekir.

Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Verilebilir mi?

UBGT gününde çalışan işçiye ücret ödenmesi yerine izin verilmesi

Kararın Önemi: İşçinin açık onayı olmadan, UBGT çalışması karşılığında ücret yerine izin kullandırılması geçerli bir uygulama değildir.

Özet: İşveren, ulusal bayram ve genel tatil günü çalışmaları karşılığında işçiye ücret yerine izin kullandırmış; Yargıtay, sözleşmesel dayanağı ve işçinin gerçek onayı bulunmadıkça bu uygulamanın geçerli olmadığına hükmetmiştir.

Karar Metni: 9. Hukuk Dairesi Esas: 2020/3846 Karar: 2021/290 Tarih: 12.01.2021

“…Kanunda ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmalar için herhangi bir denkleştirme kuralına yer verilmediği gibi, fazla çalışmada olduğu gibi serbest zaman verilmesine ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmemiştir… Davalı işveren dosyaya davacının da imzasını içeren izin formları sunmuş olup, bu izin formlarından davacıya çalışılan ulusal bayram ve genel tatil günlerinin karşılığında izin kullandırıldığı tespit edilmektedir. Böylece davacıya ulusal bayram ve genel tatil ücreti ödenmemiş, bunun yerine izin kullandırılmıştır. Taraflar arasındaki iş sözleşmesinde davacının bayram çalışmalarının karşılığında bir başka gün izin kullanacağına dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır… İşçinin açık onayı olmadığı sürece, ulusal bayram veya genel tatil gününde çalışmanın, diğer herhangi bir günde çalışmamak suretiyle telafisi mümkün görülmemelidir… izin kullanımı uygulamasının geçerli bir uygulama olarak kabul edilmesi mümkün değildir…”

İş Hukuku Avukatlarımızdan Detaylı Bilgi Almak için Bizi Arayabilirsiniz

İŞ HUKUKU AVUKATA SOR

Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Kullandırılması Yasal Mı?

İş Kanunu, genel tatil günlerinde çalıştırılan işçilerin ücretlerinin mutlaka ödenmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu nedenle, genel tatil ücreti yerine izin kullandırılması yasal değildir.

Genel tatil günü çalışması, dinlenme ve tatil hakkından feragat edilmesi anlamına geldiğinden, işçiye bunun karşılığında mutlaka ek ücret ödenmelidir. İşverenin, genel tatil gününde çalıştırdığı işçiye ücret yerine izin verme talebi yasalara aykırıdır ve işçinin haklarını ihlal eder.

Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Verilememesinin Yasal Dayanakları

1. İş Kanunu’nun 47. Maddesi: İşçi genel tatil gününde çalıştırılıyorsa, o gün için bir günlük ek ücret almalıdır. Kanunda, tatil ücreti yerine izin verilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.^[1]
2. Zorunlu Ücret Hakkı: Genel tatil gününde çalışan işçinin emek karşılığının yalnızca ücretle ödenmesi mümkündür. Bu ücretin yerine başka bir hak verilmesi yasal değildir.
3. Dinlenme Hakkı İhlali: Genel tatil ücreti yerine izin kullandırılması, işçinin genel tatil günündeki dinlenme hakkını tam olarak karşılamaz ve bu nedenle yasal düzenlemelere aykırıdır.

Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Verilmesinin Sakıncaları

1. İşçi Hakları ve Emek Karşılığının Kaybı: İşçinin genel tatil gününde yaptığı çalışma karşılığında ek ücret alması gerekirken, bunun yerine izin verilmesi hak kaybına ve maddi zarara yol açar.
2. Hukuki Yaptırımlar: İşverenin genel tatil ücreti ödememesi veya yerine izin kullandırması, işçi tarafından dava konusu yapılabilir ve işveren, geriye dönük olarak genel tatil ücretlerini ödemek zorunda kalabilir.

Genel Tatil Ücretinin Ödenmesi Konusunda İşverenin Yükümlülükleri

1. Ek Ücret Ödemesi: İşveren, genel tatil günlerinde çalıştırdığı işçilere, bir günlük normal ücretlerine ek olarak bir günlük ücret daha ödemek zorundadır.
2. Kayıt Tutma: İşveren, işçilerin genel tatil günlerinde yaptıkları çalışmaları kaydetmek ve bu çalışmalara ilişkin ücretleri belgelerle ispat edebilmekle yükümlüdür.
3. Haklara Saygı: İşveren, işçilerin genel tatil günlerinde çalışmaları karşılığında ücret dışında bir hak sunamayacağı gibi, genel tatil ücreti ödemelerini de zamanında ve eksiksiz yapmak zorundadır.

Genel Tatil Ücretinin Ödenmesi Konusunda İşverenin Yükümlülükleri

Genel Tatil Ücreti Hakkında İşçinin Hakları

1. Ek Ücret Talebi: İşçi, genel tatil gününde çalıştırıldığı takdirde ek ücret talep etme hakkına sahiptir.
2. Hak İhlali Halinde Dava Açma Hakkı: İşverenin genel tatil ücreti yerine izin kullandırması veya ücreti ödememesi durumunda işçi, İş Mahkemesi’ne başvurarak haklarını talep edebilir.
3. Haklı Fesih Hakkı: İşverenin genel tatil ücreti ödememesi, işçi için haklı fesih sebebi oluşturabilir. Bu durumda işçi, kıdem tazminatı talep edebilir.^[2]

Genel Tatil Ücreti Yerine İzin Kullandırılması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Genel tatil ücreti yerine izin kullandırılması ile ilgili sorularınızı bu başlık altında cevapladık.

Av. Hulusi Hatıpoğlu

Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesinden onur öğrencisi olarak mezun olmuştur. Avukatlık kariyerine Konya Barosu’nda başlayan Arb. Av. Hulusi Hatıpoğlu, kariyerini İstanbul’da devam ettirmektedir. Özellikle İş Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, ...

Tüm yazıları