İÇİNDEKİLER
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ NEDİR?
- YABANCILAR HUKUKU AVUKATI İLETİŞİM BİLGİLERİ
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ HANGİ MEVZUATA GÖRE UYGULANMAKTADIR?
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ TÜRLERİ NELERDİR?
- 6735 SAYILI ULUSLARARASI İŞGÜCÜ KANUNUN AMACI NEDİR?
- 6735 SAYILI ULUSLARARASI İŞGÜCÜ KANUNU KAPSAMINDA KİMLER VARDIR?
- TURKUAZ KARTI OLANLARIN ÇALIŞMA İZNİ ALMASINA GEREK VAR MIDIR?
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ NASIL ALINIR?
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İÇİN BAŞVURU NASIL YAPILIR?
- ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSU E-DEVLET ÜZERİNDEN NASIL YAPILIR?
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ BELGESİ BAŞVURUSUNDA ÖNEMLİ HUSUSLAR
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ UZATMA BAŞVURUSU NEDİR? NASIL YAPILIR?
- SÜRELİ ÇALIŞMA İZNİ UZATMA BAŞVURU FORMU
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ NEDİR?
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ HANGİ KOŞULLARDA İPTAL EDİLİR?
- ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSUNUN REDDİ VEYA İPTALİ DURUMUNDA NE YAPILABİLİR?
- ÇALIŞMA İZNİ İÇİN AVUKAT – YABANCILAR HUKUKU AVUKATI
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ MUAFİYETİ NEDİR?
- ÇALIŞMA İZNİ MUAFİYETİNE SAHİP YABANCILAR KİMLERDİR?
- ÇALIŞMA İZNİ VE ÇALIŞMA İZNİ MUAFİYETİ VERİLİRKEN PASAPORT SÜRESİ DİKKATE ALINMAKTA MIDIR?
- İZİNSİZ YABANCI ÇALIŞTIRMA CEZASI
- YABANCILAR HANGİ İŞLERDE ÇALIŞAMAZ?
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİNİN ASKIYA ALINMASI
- ÇALIŞMA İZNİNDE İSTİSNALAR
- Nitelikli İşgücü Ve Nitelikli Yatırımcı
- Belirli Süreli Projelerde İstihdam Edilecek Yabancılar
- Türk Soylu Yabancılar
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşları
- Türk Vatandaşı İle Evli Olan Yabancılar
- Yabancı Devletlerin Ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki Temsilciliklerinde Diplomatik Dokunulmazlığı Olmadan Çalışan Yabancılar
- Bilimsel, Kültürel, Sanatsal Veya Sportif Başarısı İle Uluslararası Düzeyde Temayüz Etmiş Yabancılar
- Yabancı Öğretim Elemanları
- Ar-Ge, Yenilik Veya Tasarım Personeli Olarak Çalışacak Yabancılar
- Kültür ve Turizm Bakanlığında Çalışacak Yabancı Uzmanlar
- Yabancı Mühendis ve Mimarlar
- Yabancı Öğrenciler
- Dışişleri Bakanlığınca Bildirilecek Çalışma İzni Başvuruları
- Sınırötesi Hizmet Sunucusu
- Şirket İçi Çalışan Değişimi
- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ HUSUSUNDA SIKÇA SORULAN SORULAR
- Yabancı Çalışma İzni Başvurumu Nasıl Takip Edebilirim?
- Karadeniz Bölgesi Mevsimlik yabancı Çalışma İzni Muafiyeti Nedir?
- Yabancı Çalışma İzni Başvurusunu Kişi Bizzat Yapabilir Mi?
- Hali Hazırda Bir Şirekette Veya Evde Çalışan Yabancı Buradan Başka Bir Şirkette De Çalışabilir Mi?
- Yabancı Çalışma İzni Başvurusu Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?
- Çalışma İzni Başvurusunun Reddi Halinde Tekrar Başvuru Yapılabilir mi?
- Hangi Hallerde Çalışma İzni Askıya Alınır?
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ NEDİR?
Ülkemizde bir çok iş kolunda ve üretim faaliyetlerinde yabancı çalışanlara da ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkemizde yaşayan yabancı sayısının da son yıllarda artış göstermesiyle de yabancılara istihdam sağlanması ve bu husus düzenlenmesinin kamu düzeni adına gerekliliği ile birlikte bu husustaki soruların cevaplanması da önem arz etmektedir. Bu konuda ilk cevaplanması gereken soru yabancı çalışma izninin ne olduğudur.
28/7/2016 Tarih ve 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’na göre yabancı çalışma izninin tanımı şu şekildedir: Bakanlıkça resmî bir belge şeklinde düzenlenen ve geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye’de çalışma ve ikamet hakkı veren izindir. Türkiye’de yaşayan yabancıların çalışmaya başlamadan önce ya yabancı çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti almaları gerekir.
Yabancı Çalışma izni muafiyeti ise bakanlıkça resmî bir belge şeklinde düzenlenen ve geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye’de yabancı çalışma izni almaksızın çalışma ve ikamet hakkı veren muafiyetidir. 6735 Sayılı Kanuna göre diğer kanunlarda ya da Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalar veya uluslararası sözleşmelerde yabancı çalışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabancılar, bu Kanuna göre çalışma izni almadan çalışabilir veya çalıştırılabilirler.
YABANCILAR HUKUKU AVUKATI İLETİŞİM BİLGİLERİ
✅ Yabancılar Hukuku Avukatı | Avukat Haşim ELMAS |
✅ Telefon : | 05074330000 |
✅ Adres: | Hürriyet Mah. Dr. Cemil Bengü Caddesi No:29/1 Kağıthane İSTANBUL |
✅ Mail: | [email protected] |
✅ Hizmet Alanları: | Çalışma izni başvurusu ve dava işleri takibi |
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ HANGİ MEVZUATA GÖRE UYGULANMAKTADIR?
Yabancıların Türkiye’de çalışmalarına yönelik düzenlemeleri kapsayan ilgili mevzuatlar aşağıdaki gibi sıralanmıştır:
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu,
- 6735 sayılı Kanunun Geçici 1. Maddesinin (4). Fıkrası uyarınca halen uygulanmakta olan Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği,
- Turkuaz Kart Yönetmeliği,
- Serbest Bölgelerde Çalışacak Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik,
- Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmeliği,
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ TÜRLERİ NELERDİR?
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nda yabancı çalışma izni 3 çeşit olarak düzenlenmiştir:
- Süreli çalışma izni,
- Süresiz çalışma izni,
- Bağımsız çalışma izni.
SÜRELİ ÇALIŞMA İZNİ NEDİR?
- Süreli Çalışma İzni : Yabancıların çalışma izni, ikamet izninin süresi ile hizmet sözleşmesinin süresine göre belirli bir meslekte ve işyerinde çalışmak üzere en çok 1 yıl geçerli olmak üzere verilir. Bir yıllık yasal çalışma süresinin akabinde aynı işyeri ve meslekte çalışmak şartıyla çalışma izin süresi 3 yıl daha uzatılabilir.
Çalışma izni başvurusunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde yabancıya, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir. Çalışma izni süre uzatma başvurusunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde yabancıya aynı işverene bağlı olarak ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında ise en çok üç yıla kadar çalışma izni verilir. Ancak, farklı bir işveren yanında çalışmak üzere yapılan başvurular 7. maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilir. (6735 sayılı K. m.10/1)
SÜRESİZ ÇALIŞMA İZNİ NEDİR?
- Süresiz Çalışma İzni : Türkiye’de en az 8 yıl yasal ve kesintisiz olarak ikamet eden ya da 6 yıllık yasal çalışması olan yabancılara, iş kolundaki halihazırdaki durum gözetilmeksizin ilgili mercilerin uygun bulması durumunda belirli bir işyeri, işletme, iş olarak sınıflandırmaya tabi tutulmaksızın süresiz çalışma izni alabilirler.
Türkiye’de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Ancak, yabancının başvuru şartlarını taşıması yabancıya mutlak hak sağlamaz. Süresiz çalışma izni olan yabancı, uzun dönem ikamet izninin sağladığı tüm haklardan yararlanır. Süresiz çalışma izni olan yabancı, özel kanunlardaki düzenlemeler hariç, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili mevzuat hükümlerine tabi olmak şartıyla, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır. Süresiz çalışma izni olan yabancının seçme, seçilme ve kamu görevlerine girme hakkı ile askerlik hizmeti yapma yükümlülüğü yoktur. (6735 sayılı K. m.10/3/4)
BAĞIMSIZ ÇALIŞMA İZNİ NEDİR?
- Bağımsız Çalışma İzni: Profesyonel meslek mensubu yabancılara, diğer kanunlarda belirtilen özel şartların sağlanması kaydıyla bağımsız çalışma izni verilebilir.
Bağımsız çalışma izninin uluslararası işgücü politikası doğrultusunda değerlendirilmesinde, yabancının; eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, Türkiye’deki faaliyetinin veya yatırımının ülke ekonomisine ve istihdama etkisi, yabancı şirket ortağı ise sermaye payı ile Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu önerileri doğrultusunda Bakanlıkça belirlenecek diğer hususlar dikkate alınır.
Bağımsız yabancı çalışma izni, bu maddede yer alan süre sınırlamalarına tabi olmaksızın süreli olarak düzenlenir.
6735 SAYILI ULUSLARARASI İŞGÜCÜ KANUNUN AMACI NEDİR?
Bu kanunun amacı; işgücüne ilişkin planların belirlenmesi, uygulanması ve bunlarla birlikte yabancılara verilecek çalışma izinleri hususlarındaki usul ve esasları, yetki ve sorumlulukları, hak ve yükümlülükleri düzenlemektedir.
Yabancı Çalışma iznine ilişkin düzenlemelere ilişkin mevzuatlarla ilgili örnek yargı kararı
“6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun, ”Amaç” başlıklı 1. maddesinde; ”Bu Kanunun amacı; uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi, uygulanması, izlenmesi ile yabancılara verilecek çalışma izni ve çalışma izni muafiyetlerine dair iş ve işlemlerde izlenecek usul ve esasları, yetki ve sorumlulukları ve uluslararası işgücü alanındaki hak ve yükümlülükleri düzenlemektir.” hükmü, ”Çalışma izninde yetki ve yükümlülük” başlıklı 6. maddesinde; ”Çalışma izni, 4. maddeye göre belirlenen uluslararası işgücü politikası esas alınarak Bakanlıkça verilir.
Bu Kanun kapsamında yer alan yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye’de çalışmaları veya çalıştırılmaları yasaktır. Diğer kanunlarda ya da Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı anlaşmalar veya uluslararası sözleşmelerde çalışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabancılar, bu Kanuna göre çalışma izni almadan çalışabilir veya çalıştırılabilirler. 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamında olanların çalışma hakkı saklıdır.” hükmü, ”Çalışma izni ve çalışma izni muafiyetinin geçerliliği ve iptali” başlıklı 15. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde; ”Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından Türkiye’de çalışmasında sakınca olduğunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca bildirilmesi” hükmü yer almaktadır.”( Bölge İdare Mahkemesi Kararı – Ankara BİM, 10. İDD, E. 2020/2102 K. 2020/2342 T. 11.11.2020)
6735 SAYILI ULUSLARARASI İŞGÜCÜ KANUNU KAPSAMINDA KİMLER VARDIR?
Bu kanun;
- Türkiye’de çalışmak için başvuruda bulunan veya çalışan yabancılar,
- Bir işveren yanında mesleki eğitim görmek üzere başvuruda bulunan veya görmekte olan yabancılar,
- Staj yapmak üzere başvuruda bulunan veya staj yapan yabancılar,
- Türkiye’de geçici nitelikte hizmet sunumu amacıyla bulunan sınır ötesi hizmet sunucusu yabancıları ve yabancı çalıştıran veya çalıştırmak üzere başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişiler,
- Yabancıların Çalışma izni almaktan muaf tutulan kişilerin iş ve işlemlerini kapsar
TURKUAZ KARTI OLANLARIN ÇALIŞMA İZNİ ALMASINA GEREK VAR MIDIR?
6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu düzenlemesine göre Turkuaz Kart uygulamasında; akademik alanda uluslararası kabul görmüş çalışmaları bulunanlar ile bilim, sanayi ve teknolojide ülkemiz bakımından stratejik kabul edilen bir alanda öne çıkmış olanlar ya da ihracat, istihdam veya yatırım kapasitesi olarak ulusal ekonomiye önemli katkı sağlayan ya da sağlaması öngörülenler nitelikli yabancı olarak değerlendirilir.
Turkuaz Kart sahibi yabancı bu Kanunda düzenlenen süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ NASIL ALINIR?
Yabancı Çalışma izni başvuruları Türkiye’de doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, yurtdışında ise başvurucunun yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına yapılır.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İÇİN BAŞVURU NASIL YAPILIR?
Yurt Dışından Yapılacak Çalışma İzni Başvuruları:
- Yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak yurt dışında ikamet ettiği ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve konsolosluklarına yapılacaktır.
- Yapılan başvurular Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na iletilir.
- Yapılan çalışma izni vizesi başvurularının bilgi ve belge eksikliği olmaması halinde otuz gün içinde değerlendirilir.
- Yurt dışından temsilcilere yapılan başvurularda, yabancının temsilciliğe başvuru tarihini takip eden on beş iş günü içinde işverenin e-Devlet portalı üzerinden elektronik başvuruda bulunması gerekir. e-Devlet üzerinden yapılan başvuruların sistem üzerinden tamamlanması zorunludur.
Yurt dışından yapılan başvuru neticesinde çalışma izni vizesi alan yabancının çalışma izninin geçerlilik tarihinden 6 ay içerisinde Türkiye’ye gelmesi gerekir. Gelmediği takdirde çalışma izni iptal edilir.
Türkiye İçinden Yapılacak Çalışma İzni Başvuruları
- Yurt içinde bulunan yabancıların çalışma izni alabilmesi için en az 6 ay süreli ikamet iznine sahip olması gerekmektedir.
- Yurt içinden yapılacak çalışma izni başvuruları öncelikle “Online Çalışma İzni Başvuru Sistemi” üzerinden doğrudan ÇSGB’ye yapılacaktır.
- Başvurunun akabinde alınacak başvuru formu, diğer belgelerle birlikte elektronik ortamda kaydın tamamlanmasından itibaren altı iş günü içinde elden veya posta yoluyla ÇSGB’ye teslim edilecektir.
- Çalışma izni talep edecek yabancının yabancı kimlik numarasına sahip olması gerekir.
- Bağımsız ve süresiz çalışma izni talep edecek yabancının Kayıtlı Elektronik Posta hesabının olması gerekir.
ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSU E-DEVLET ÜZERİNDEN NASIL YAPILIR?
Yabancıların Çalışma izni başvuruları e devlet üzerinden de yapılabilir. Bunun için şu sıra takip edilir: e-devlet sistemine giriş e-başvuru çalışma muafiyet izin işlemleri çalışma izin belgesi verilmesi forumun doldurulması başvur.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ BELGESİ BAŞVURUSUNDA ÖNEMLİ HUSUSLAR
- Türkiye’de İçişleri Bakanlığı’ndan alınan en az altı 6 ay süreli ikamet tezkeresi sahibi olan yabancıların Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na online çalışma izni başvurusu yapabilir.
- Eğer yabancının ikamet tezkeresi yok ise vatandaşlığında bulunduğu ülkenin T.C. konsolosluğuna giderek çalışma izni başvurusunda bulunması ve buradan verilecek olan 16 haneli referans numarasını Türkiye’deki işverene bildirmesi işvereninin de bu referans numarasıyla Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na online çalışma izni başvurusu yapması gerekir.
- Sisteminde işyeri kaydı yapacak olan işyeri SGK e-bildirge kullanıcısının kendi adına elektronik imzası olması şarttır.
- İşveren ile yabancı işçi arasında İş sözleşmesi düzenlenip her iki tarafça imzalanması şarttır.
- Başvurulara ilişkin tüm işlemler e-Devlet sistemi üzerinden elektronik imza ile yapılır.
- Yabancıya ait çalışma iznini kartına basılacak olan fotoğraf son altı ay içinde çekilmiş ve biometrik olmalıdır.
- Başvuru sürecindeki yazışmaların yapılacağı elektronik posta (e-mail) adresinin başvuru sahibine ait olmasına dikkat edilmelidir.
- Çalışma izni alındıktan sonra 30 gün içerisinde SGK bildirimini yapılmalıdır.
- Yabancı ile çalışmayı bitirdikten sonra SGK bildirimi ile birlikte sisteme girip çalışma iznini sonlandırılmalıdır.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ UZATMA BAŞVURUSU NEDİR? NASIL YAPILIR?
Yabancı Çalışma izninin uzatılmasına ilişkin düzenleme Uluslararası İşgücü Kanunu m.7/3 maddesince; “Yabancı Çalışma izni uzatma başvurusu, çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda çalışma izni süresi dolmadan yapılır. Bu süre dolduktan sonra yapılan uzatma başvuruları reddedilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Yabancı Çalışma izninin uzatılmasına ilişkin diğer bir tamamlayıcı düzenleme aynı kanunun 10/2 maddesince düzenlenmiştir: “Başvurusunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde yabancıya aynı işverene bağlı olarak ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında ise en çok üç yıla kadar çalışma izni verilir. Ancak, farklı bir işveren yanında çalışmak üzere yapılan başvurular bu maddenin birinci fıkrası kapsamında değerlendirilir.” şeklinde tamamlanmıştır. Buna göre; çalışma izni uzatma başvurusu;
❖ Çalışma izni süresinin bitmesine altmış gün varken bu süre içinde ve her durumda çalışma izni süresi dolmadan yapılır.
❖ Başvuru çalışma izni süresi bittikten sonra yapılırsa reddedilir.
❖ Eğer başvuru kabul edilirse aynı işverene bağlı olarak ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında ise en çok üç yıla kadar çalışma izni uzatılır.
❖ Başvuru olumlu değerlendirilmiş ve farklı bir işverenin yanında çalışmak için yapılmışsa, belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir.
Çalışma izninin uzatılması için yapılacak olan başvuruda sunulacak olan başvuru formu aşağıdaki gibidir:
SÜRELİ ÇALIŞMA İZNİ UZATMA BAŞVURU FORMU
Not: Bu form 3 (üç) suret olarak düzenlenecektir.
Bölüm 1. İşveren Hakkında Bilgi:
1. | İşverenin Adı/Soyadı veya Şirket ise Ünvanı
| |
2. | Şirket Tescil No / Kimlik No | |
3. | Çalışma Dairesi Tescil No | |
4. | Faaliyet Sahası | |
5. | Adresi
| |
6. | Telefon No | |
7. | Fax No | |
8. | Halen İstihdam Edilen İşçi Sayısı | |
a. KKTC Uyruklu | ||
b. TC Uyruklu | ||
c. Diğer | ||
9. | İşveren Temsilcisi (Eğer müracaatı yapan ve takip eden kişi işveren vekili ise, Vekalet Belgesi eklenmelidir) | |
10. | Kimlik Kartı No | |
11. | Telefon No | |
12. | Fax No |
Bölüm 2. İstihdam Hakkında Bilgi:
13. Çalışma İzni Uzatma Başvurusunda Bulunulan İşçi/İşçiler Hakkında Bilgi | ||||||
Sıra No | Adı – Soyadı | Cinsiyeti
| Uyruğu | Pasaport No | Mesleği | İzin Bitiş Tarihi |
(Formun İşçi sayısı için yeterli olmaması halinde ek form düzenleyiniz)
(lütfen çeviriniz)
Eklenecek Evraklar Kontrol Listesi:
Lütfen Başvuru Formuna Eklediğiniz Belgeleri İşaretleyiniz: Vekalet Belgesi (Vekalet ile işlemler yürütülüyorsa) Başvuran İşyerinin/İşverenin başvurduğu işçilerin Sosyal Güvenlik Kurumlarına yatırımlarını yaptığına Dair Sosyal Sigortalar ve İhtiyat Sandığı Dairelerinden Alınmış Belgeler Müracaat Eden İşyerinin/İşverenin müracaat ettiği işçilerin Vergi Yatırımlarını yaptığına Dair Gelir ve Vergi Dairesi’nden Belge Süresi sona eren Süreli Çalışma İzninin Fotokopisi |
Bölüm 3. İşverenin Beyanı
Ben aşağıdaki imza sahibi ve KKTC kimlik kartı hamili; ● İşveren veya işveren temsilcisi olarak, bu müracaatı yapmaya yetkili olduğumu beyan ederim. ● Bu müracaatta adı yazılı işveren, yukarıda adı-soyadı, cinsiyeti, uyruğu, pasaport no’su ve mesleği yazılı işçiyi/işçileri işyerinde istihdam etmeye devam edeceğini beyan eder. ● Bu müracaatta adı yazılı işveren, uzatma başvurusunun uygun bulunması halinde, işyerinde çalıştırmakta olduğu işçilerin Çalışma İzni alabilmesi için gerekli işlemleri yapmak üzere ilgili tüm resmi kurumlarla işbirliği içerisinde çalışacağını, işçi çalıştırmakla ilgili tüm yükümlülüklerini yerine getireceğini ve talep edilenleri sağlayacağını, işçiler için gerekli çalışma izni işlemlerini yasa ve tüzükler ile yönetmeliklerde belirtilen süre içerisinde tamamlayacağını ve Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası ve bu Yasa altında çıkarılmış Tüzükler ve Yönetmeliklerde belirtilen kurallara uyacağını, bu paragrafda bahsedilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde işçinin uğrayacağı her türlü maddi kaybın ve zararın sorumluluğunda olduğunu beyan eder. ● Bu müracaatta adı yazılı işveren, yurtdışından getirdiği işçiler için yeterli ve sağlıklı barınma/ikamet kolaylıklarını sağlayacağını beyan eder. ● Bu müracaatta adı yazılı işveren, işten ayrılan işçiyi yasalarda belirtilen süre içerisinde ilgili kurumlara bildireceğini ve geç bildirimde bulunması halinde doğacak sorumluluğunu kabul ettiğini beyan eder. ● Bu müracaatta adı yazılı işveren, Bakanlığın izni ile istihdam ettiği yabancı uyruklu işçileri başka bir işverene devretmeyeceğini. Böyle bir davranışta bulunması halinde iznin iptal edileceğini ve bundan sonra yapacağı bu tür müracaatlarda bu durumun aleyhine kullanılabileceğini bildiğini/kabul ettiğini ve anladığını beyan eder. ● Bu müracaatta adı yazılı işveren, yurt dışından getirdiği işçilere işyerinde istihdam olanağı sağlayamadığı durumlarda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bilgisi dahilinde en kısa sürede yurt dışına gitmelerini/gönderilmelerini sağlayacağını beyan eder. ● Bu Müracaat Formu ile ekinde verilen tüm belge ve formlarda verilen tüm bilgilerin en iyi inanç ve bilgime göre doğru olduğunu ve bunlardan sorumluluğumu beyan ederim.” | |||
İsim | |||
Statü | İşveren / Temsilci Kimlik Kartı No | ||
İmza | Tarih |
Bölüm 4. Bakanlığın Değerlendirmesi:
(Bu kısım Bakanlık tarafından kullanılacaktır) Yukardaki başvuru değerlendirilmiş ve formda adı yazılı işçilerin Süreli Çalışma İzni Uzatma başvuruları; | ||||||||||
Uygun Bulunmuştur | Uygun Bulunmamıştır | Şartlı Uygun Bulunmuştur | ||||||||
Başvuru uygun bulunmamışsa gerekçeleri veya şartlı uygun bulunmuşsa öngörülen şartlar; | ||||||||||
Tarih | Adı – Soyadı Ve mevki | İmza mühür | ||||||||
(Form.ÇSB.Yİ.04)
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ İPTALİ NEDİR?
Türkiye’de çalışmak için çalışma izni alan yabancıların çalışma izinleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nde düzenlenen iptal sebeplerinin varlığı halinde iptal edilir. İptal edilen yabancı çalışma izni geçerliliğini kaybeder. İptal edilen çalışma izninin asılları, bildirim yapıldığı tarihten itibaren 1 hafta içinde Bakanlığa iade edilmesi zorunludur.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ HANGİ KOŞULLARDA İPTAL EDİLİR?
Yabancının veya işverenin talebi dışında yabancı çalışma izni veya yabancı çalışma izni muafiyeti aşağıdaki durumlarda res’en iptal edilir. Bu durumlar:
- Yabancının çalışma izni veya çalışma izni muafiyetinin geçerlilik tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmemesi,
- İçişleri Bakanlığı veya Dışişleri Bakanlığının uygun görüşünün bulunması hâli hariç, pasaportunun veya pasaport yerine geçen belgesinin geçerlilik süresinin uzatılmaması,
- Uluslararası İşgücü Kanunu’a aykırı olarak çalıştığının tespit edilmesi,
- Çalışmasının herhangi bir nedenle sona ermesi,
- Çalışma izni başvurusunun sahte veya yanıltıcı bilgi ve belgelerle yapıldığının sonradan tespiti,
- Turkuaz Kart sahibi yabancının geçiş süresi içinde talep edilen bilgi ve belgeleri sunmaması ya da bunların niteliklerini kaybettiğinin anlaşılması,
- Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından Türkiye’de çalışmasında sakınca olduğunun ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca bildirilmesi,
- Sağlık sebepleri veya zorunlu kamu hizmeti gibi mücbir sebepler dışında süreli çalışma izinlerinde aralıksız olarak altı aydan, bağımsız ve süresiz çalışma izinlerinde ise aralıksız olarak bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalması,
- Turkuaz Kart sahibi olması hâlinde yurt dışında kalış süresinin Bakanlıkça belirlenen süreyi aşması, durumlarında iptal edilir.
ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSUNUN REDDİ VEYA İPTALİ DURUMUNDA NE YAPILABİLİR?
Yabancı Çalışma izninin iptaline veya yabancı çalışma izni başvurusunun reddine ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından karar verileceği için ilgili yabancı ilk olarak Bakanlığa itirazda bulunabilir. Bu itiraz iptal veya ret kararının yabancıya tebliğ edilmesinden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Bu 30 günlük süre hak düşürücüdür.
İtiraz edilmesi sonucunda Bakanlık tarafından ret kararı verilmişse, her idari işlemde olduğu gibi idari mahkemesine iptal davası açılabilir. Bakanlık 60 gün içinde itiraza olumlu ya da olumsuz bir cevap vermezse İYUK’a göre zımni olarak reddetmiş sayılır. Bu sürenin sonunda idare mahkemesine iptal davası açılabilir.
Bu hususa ilişkin örnek yargı kararı aşağıdaki gibidir:
“6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun “İdari İtiraz ve Yargı Yolu” başlığını taşıyan 21.maddesi, “Çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti başvurusunun reddi ve düzenlenen belgelerin iptali kararları, yabancı çalıştıran işverene veya bağımsız çalışma izni, süresiz çalışma izni ya da X2 sahibi yabancıya 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bakanlığın bu Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı ilgililer tarafından tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. İtirazın reddedilmesi hâlinde idari yargı yoluna başvurulabilir.” şeklinde düzenlenmiştir. İdare Mahkemesi’nce, davacı şirketin çalışma izin başvurusunun kabul edilmemesi yönündeki kararına 21.madde kapsamında itiraz edilmiş olmasına rağmen,
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11.maddesi kapsamında bu başvurunun değerlendirildiği görülmekte ise de, 6735 sayılı Kanunun 21.maddesinde ayrı bir itiraz ve dava açma usulünün belirlendiği anlaşılmakla İdare Mahkemesi’nin kabulü yerinde görülmemiştir. Bu durumda, davacı vekilince, çalışma izin başvurusunun kabul edilmemesi işlemine karşı itiraz yoluna gidildiği, itirazın reddi kararının davacı vekiline 24/05/2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla, 21/07/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı, İdare Mahkemesi’nce işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.”(Bölge İdare Mahkemesi Kararı – Ankara BİM, 10. İDD, E. 2020/1086 K. 2020/1642 T. 6.10.2020)
ÇALIŞMA İZNİ İÇİN AVUKAT – YABANCILAR HUKUKU AVUKATI
Yabancılar Hukuku ile ilgili tüm dava ve işlerin avukat vasıtasıyla takibi hak kaybına uğranılmaması açısından önemlidir. Bu hususta Harbiye Hukuk Bürosu olarak Yabancılar Hukuku kapsamındaki bütün konularda uzman kadromuzla müvekkillerimize sunduğumuz hizmetler: Türkiye’de yaşayan yabancıların haklarının her türlü ihlali halinde, gerekli dava açılması ve süreçlerin takibi, oturma- çalışma izinleri hususlarında başından sonuna sürecin takibi, Yabancılara uygulanan mevzuat hususundaki danışmanlık hizmetleri, Türkiye’de yaşayan yabancıların aile hukukundan kaynaklı her türlü dava ve işlerin takibi, Türkiye’de yaşayan yabancıların taşınmaz satın alım-satım ile ilgili bütün bilgilendirme işlemleri, oturma izninin uzatılması gibi bir çok konuda hizmet vermekteyiz.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ MUAFİYETİ NEDİR?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca resmi bir belge şeklinde düzenlenen ve geçerli olduğu süre içinde adına düzenlenen yabancıya ek bir çalışma izni almadan çalışma ve ikamet izni veren muafiyete yabancı çalışma izni muafiyeti denir.
ÇALIŞMA İZNİ MUAFİYETİNE SAHİP YABANCILAR KİMLERDİR?
6735 Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin “Muafiyetler” başlıklı 48’inci maddesinde yabancı çalışma izninden muaf tutulacakları durumlar düzenlenmiştir.
Özel kanunlarda düzenlenen haller saklı tutulmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri şartıyla;
- Bilimsel, kültürel ve sanatsal faaliyetler kapsamında çalışacak yabancılar bir aya kadar,
- Türkiye’den ihraç edilen ya da Türkiye’ye ithal edilen mal ve hizmetlerin kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla veya Türkiye’ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak veya Türkiye’de arızalanan araçların tamiri amacıyla gelecek yabancılar toplam üç aya kadar,
- Sınırötesi hizmet sunucusu yabancılar üç aya kadar,
- 6102 sayılı Kanuna göre kurulmuş anonim şirketlerin Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyeleri ve diğer şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortakları ile bu şirketlerde ortak olmayıp en üst seviyede temsil ve ilzama yetkili olan Türkiye’de çalışacak yabancılar üç aya kadar,
- Yurtdışında yerleşik olup İçişleri veya Dışişleri Bakanlığınca Türk soylu olduğu bildirilenlerden Türkiye’de çalışacaklar üç aya kadar,
- Sportif faaliyetler kapsamında çalışacak yabancılar dört aya kadar,
- Türk üniversiteleri ile yabancı ülkelerdeki üniversiteler arasında yapılmış ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanmış öğrenci değişim programları kapsamında staj yapacak yabancılar dört aya kadar,
- Genel Müdürlükçe belirlenen mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışacak yabancılar altı aya kadar,
- Belgeli turizm işletmelerinin sınırları dışında faaliyette bulunacak fuar ve sirklerde çalışacak yabancılar altı aya kadar,
- Ekonomik, sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında Türkiye’ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecekleri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca bildirilen yabancılar altı aya kadar,
- Tur operatörü temsilcisi olarak çalışacak yabancılar sekiz aya kadar,
- Genel Müdürlükçe uygun görülen uluslararası stajyer öğrenci değişimi, yeni mezun stajyer değişimi veya gençlik değişimi programları kapsamında staj yapacak yabancılar on iki aya kadar,
- Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına araştırma yapmak veya bilgi ve görgülerini artırmak amacıyla gelen yabancılar eğitim süresiyle sınırlı olmak kaydıyla ve her halükarda iki yıla kadar,
- Gençlik ve Spor Bakanlığı veya Türkiye Futbol Federasyonunun uygun görüşü olması kaydıyla spor meşruhatlı vize ile Türkiye’ye gelen profesyonel yabancı sporcu ve antrenörler ile spor hekimi, spor fizyoterapisti, spor mekanisyeni, spor masözü veya masörü ve benzeri spor elemanı yabancılar spor federasyonları ve spor kulüpleri ile olan sözleşmeleri süresince,
- Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme’nin I/10 Kuralına göre devletlerle yapılan ikili protokoller gereği, ilgili idareden Uygunluk Onayı Belgesi almış Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı ve kabotaj hattı dışında çalışan gemilerde görev yapan yabancı gemiadamları iş veya hizmet sözleşmesi süresince,
- Türkiye Avrupa Birliği Mali İşbirliği Programları kapsamında yürütülen program veya projelerde görevlendirilen yabancılar görevleri süresince,
- Türkiye’de bir örgün öğretim programına kayıtlı yabancı öğrencilerden ilgili mevzuat gereği mesleki eğitim kapsamında bir işveren yanında staj yapması zorunlu olanlar zorunlu staj süresince,
- Yabancı ülkelerin Türkiye’deki diplomatik ve konsüler temsilciliklerinin bağlı birimi olarak faaliyet gösteren okullarda, kültür kurumlarında ve din kurumlarında görevli yabancılar görevleri süresince,
- Yabancı ülkelerin Türkiye’deki diplomatik ve konsüler temsilciliklerinde diplomatik kadro üyesi, konsolosluk memuru, idari ve teknik kadro üyesi ve konsolosluk hizmetlisi, Türkiye’deki uluslararası kuruluşlarda uluslararası memur ve idari ve teknik personel olarak görev yapan kişilerin özel hizmetinde çalışan yabancılar iş veya hizmet sözleşmeleri süresince,
- Milli Savunma Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren askeri fabrika ve tersaneler ile Makina ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi bünyesinde çalışacak yabancılar iş veya hizmet sözleşmeleri süresince,
- 18/6/2017 tarihli ve 7034 sayılı Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kuruluşu Hakkında Kanunla kurulan Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi bünyesinde çalışacak yabancı uyruklu personel, araştırmacı veya yöneticiler iş sözleşmeleri süresince,
- 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği uyarınca uzmanlık eğitimi alan yabancılar eğitimleri süresince,
Yabancı çalışma izni muafiyeti kapsamında değerlendirilir.
ÇALIŞMA İZNİ VE ÇALIŞMA İZNİ MUAFİYETİ VERİLİRKEN PASAPORT SÜRESİ DİKKATE ALINMAKTA MIDIR?
6735 Uluslararası İşgücü Kanununun 24/5 maddesi uyarınca; çalışma izni yabancının pasaport veya pasaport yerine geçen belgelerinin geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa süreli olarak düzenlenir. Ayrıca çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti başvuru tarihi itibarıyla ile altmış günden az süreli pasaport ve pasaport yerine geçen belgeyle yapılan yabancı çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti başvuruları işleme alınmaz.
İZİNSİZ YABANCI ÇALIŞTIRMA CEZASI
Yabancı Çalışma izni veya çalıma izni muafiyeti bulunmadan çalışan yabancılar ve işverenleri hakkında tespit edildikleri takdirde idari para cezası uygulanır. İzinsiz çalışmanın tekerrürü halinde bu ceza bir kat artırılarak uygulanır. Ayrıca bu durumdaki yabancıyı çalıştıran işveren izinsiz çalıştırdığı eş ve çocuklarının konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masrafları ve gerektiğinde sağlık masraflarını karşılamak durumundadır.
Yabancı Çalışma izni olmaksızın çalışan yabancılar İç İşleri bakanlığına bildirildiği takdirde ülkede bulunma durumları yasal olmayanların sınırdışı edilme işlemi uygulanır. Bu sınırdışı edilme işlemi Göç İdaresi Başkanlığınca yapılır.
2023 Yılı itibariyle yasal olmayan şekilde çalışan yabancılar ve işverenler hakkında uygulanacak para cezaları aşağıdaki gibidir:
İhlalin Türü
| 2023 |
Çalışma izni bulunmayan yabancıyı çalıştıran işverenlere her bir yabancı için
| 35815(TL) |
Çalışma izni olmaksızın bağımlı çalışan yabancıya
| 14318(TL) |
Çalışma izni olmaksızın bağımsız çalışan yabancıya
| 28655(TL) |
6735 sayılı Kanunda öngörülen bildirim yükümlülüğünü süresi içinde yerine getirmeyen bağımsız ve süresiz izinle çalışan yabancı ile yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için
| 2378(TL) |
YABANCILAR HANGİ İŞLERDE ÇALIŞAMAZ?
2024 yılı itibariyle yabancıların yapamayacağı meslekler aşağıda sıralanmıştır:
- Avukatlık,
- Eczacılık,
- Veteriner Hekimlik,
- Özel hastanelerde sorumlu müdürlük,
- Noterlik,
- Gümrük müşavirliği,
- Özel veya kamu kuruluşlarında güvenlik görevlisi,
- Dişçilik, ebelik ve hastabakıcılık,
- Türk Karasuları içerisinde kaptanlık ve gemi adamlığı.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİNİN ASKIYA ALINMASI
Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği’ne göre; yabancıya ücretsiz izin verilmesi ile iş sözleşmesinin askıya alınma durumu olabilir. Bu durumun en az bir gün önce Çalışma ve Sosyal güvenlik bakanlığına bildirilmesi şarttır. Bu şekilde ücretsiz izin yoluyla askıya alınma işlemi en fazla 90 iş günü olabilir. Bu uygulamada , iş kazası, hastalık, analık, zorunlu kamu hizmeti gibi durumlar hariçtir.
Süresiz çalışma izinlerinde iznin başlangıcından beş yıl süre sonra belge yenilenmezse süresiz çalışma izni askıya alınır ve belge yenilenene kadar askıda kalır.
Çalışma hakkı, iznin askıya alınması tarihinden itibaren, ikamet hakkı ise, iznin askıya alınmasını takip eden on günlük sürenin tamamlanmasından itibaren askı halinin son bulduğu tarihe kadar kullanılamaz.
ÇALIŞMA İZNİNDE İSTİSNALAR
Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin0 m.32-34 maddelerinde çalışma iznini bakımından istisna olarak ayrıca düzenlenmiştir. Bunlardan en önemlileri aşağıdaki gibi sıralanmıştır:
Nitelikli İşgücü Ve Nitelikli Yatırımcı
Nitelikli işgücü ve nitelikli yatırımcı olarak kabul edilen yabancı çalışma izinleri beş yıla kadar düzenlenebilir.
Nitelikli işgücünün belirlenirken yabancının aşağıdaki şartlardan en az üçünü karşılaması aranır:
- Saygın bir yükseköğretim kurumunda öğrenim görmüş olması,
- Yıllık toplam ücretinin, Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenen prime esas kazanç üst sınırının on iki katına eşit veya üzerinde olması,
- Ar-Ge veya tasarım alanında mesleki tecrübeye sahip olması,
- Ulusal ya da uluslararası alanda bilinen yükseköğretim kurumlarında veya bilim ve teknoloji alanında öne çıkmış kuruluşlarda mesleki tecrübe sahibi olması,
- Anadil dışında Genel Müdürlükçe belirlenecek yabancı dilleri ileri düzeyde bilmesi,
- Ülke kalkınması için stratejik olduğu değerlendirilen sektörlerde çalışacak olması,
Nitelikli işgücünün belirlenirken aşağıdaki şartlardan en az üçünün karşılanmasını veya en fazla iki yıl içerisinde gerçekleştirileceğinin taahhüt edilmesi aranır
- Yatırım sermaye tutarının bir milyon Türk Lirası veya üzerinde olması.
- İhracat tutarının yıllık bir milyon beş yüz bin Türk Lirası veya üzerinde olması.
- En az on Türk vatandaşının doğrudan ve sürekli istihdam edilmesi.
- Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından ülke kalkınması için stratejik olduğu değerlendirilen sektörlerde yatırım yapılması.
- Yatırım amaçlı Ar-Ge veya tasarım merkezi kurulması.
- Yatırımın Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü tarafından kalkınmada öncelikli olarak değerlendirilen bölgelere yapılması.
- Türkiye’de yatırım dışında maddi değeri iki milyon Türk Lirası veya üzerinde taşınır veya taşınmaza ya da fikri veya sınaî mülkiyet haklarına sahip olunması.
Belirli Süreli Projelerde İstihdam Edilecek Yabancılar
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü değerlendirmesine tabi olan projede istihdam edilen yabancı çalışma izinleri, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere üç yıla kadar düzenlenebilir.
Türk Soylu Yabancılar
Türk soylu yabancıların yaptığı yabancı çalışma izni başvurusu bakımından yabancı çalışma izinleri, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere beş yıla kadar düzenlenebilir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları Türkiye’de kamu kurumlarında yabancı çalışma izni almaksızın çalışabilirler. Kamu kurum ve kuruluşları dışında çalışacakların çalışma izni almaları zorunludur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları çalışma izinleri, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere beş yıla kadar düzenlenebilir.
Türk Vatandaşı İle Evli Olan Yabancılar
Bir Türk vatandaşı ile en az üç yıl süreyle Türkiye’de evlilik birliği içinde yaşayan yabancı adına yapılan yabancı çalışma izni başvurusu bakımından çalışma izinleri, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere üç yıla kadar düzenlenebilir.
Yabancı Devletlerin Ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki Temsilciliklerinde Diplomatik Dokunulmazlığı Olmadan Çalışan Yabancılar
Türkiye’deki yabancı ülke ve kuruluşların temsilciliklerinde diplomatik dokunulmazlığı olmadan çalışan yabancı adına yapılan yabancı çalışma izni hususunda Dışişleri Bakanlığının oluru gerekir.
Bilimsel, Kültürel, Sanatsal Veya Sportif Başarısı İle Uluslararası Düzeyde Temayüz Etmiş Yabancılar
İlgili mercilerin belirlemiş oldukları alanlardaki başarısı ile uluslararası düzeyde temayüz etmiş olarak bilimsel, kültürel, sanatsal veya sportif amaçla Türkiye’ye gelen yabancıların çalışma izinleri, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini geçmemek şartıyla üç yıla kadar düzenlenebilir.
Yabancı Öğretim Elemanları
Yabancı öğretim elemanlarına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ilgili mevzuata göre vereceği ön izne bağlı olarak Bakanlıkça verilir. Bu kişilerin yabancı çalışma izinleri, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini geçmemek şartıyla üç yıla kadar düzenlenebilir.
Ar-Ge, Yenilik Veya Tasarım Personeli Olarak Çalışacak Yabancılar
Ar-Ge, yenilik ve tasarım sektöründe çalışacak yabancı adına yapılan çalışma izni başvurusu bakımından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olur vermesi gerekir.
Kültür ve Turizm Bakanlığında Çalışacak Yabancı Uzmanlar
Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde özel kanunlar kapsamında görevlendirilecek yabancı uzmanlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından yabancı çalışma izni alındıktan sonra göreve başlayabilirler.
Yabancı Mühendis ve Mimarlar
Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda mühendislik ve mimarlık fakültelerinden veya yurt dışında ilgili ülke makamları ve Yükseköğretim Kurulu tarafından denklik verilen bir yükseköğretim kurumunda tamamlayarak mühendis ve mimar unvanlarını almış olan yabancılar bu Kanuna göre proje bazlı ve geçici süre ile yabancı çalışma izni alarak mühendislik ve mimarlık mesleklerinde çalışabilirler.
Yabancı müteahhit veya yabancı kuruluşlar, Türkiye’de Devlet daireleri ile resmî ve özel kuruluş ve şahıslara karşı resen veya yerli kuruluşlarla birlikte taahhüt ettikleri mühendislik veya mimarlıkla ilgili işlerde, yalnız bu işe münhasır kalmak kaydıyla çalışma izni ile yabancı mühendis ve mimar çalıştırabilirler. Bu kapsamdaki çalışma izni başvuruları Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşü alınarak değerlendirilir. Bu madde uyarınca verilecek Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği görüşünde, diplomalarını yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış yabancı meslek mensuplarının, 2547 sayılı Kanun uyarınca diploma denkliğinin tespitinin yapılması şartı aranmaz.
Yabancı Öğrenciler
Yükseköğretim kurumunda örgün öğretim programlarına kayıtlı olmak şartıyla bir yabancı öğrenciler, Türkiye’de yabancı çalışma izni almak şartıyla çalışabilirler.
Dışişleri Bakanlığınca Bildirilecek Çalışma İzni Başvuruları
- Yabancı ülkelerin Türkiye’deki diplomatik ve konsüler temsilciliklerinin 18/4/1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ve 24/4/1963 tarihli Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi kapsamında bağlı birimi sayılmayan okul, kültür veya din kurumlarında görevli yabancılar.
- Yabancı ülkelerin Türkiye’deki diplomatik ve konsüler temsilciliklerinde diplomatik kadro üyesi, konsolosluk memuru, idari ve teknik kadro üyesi ve konsolosluk hizmetlisi olan kişilerin ve Türkiye’deki uluslararası kuruluşlarda uluslararası memur, idari ve teknik personel ve hizmet personeli olarak görev yapan kişilerin eş ve çocukları ile karşılıklılık esasına veya ilgili ülkeyle yapılmış bulunan ikili anlaşmaya göre belirlenmiş yakınları.
Sınırötesi Hizmet Sunucusu
Sınırötesi hizmet sunucularından Türkiye’de çalışacak olanlara yabancının sözleşme süresini aşmamak koşuluyla en fazla üç yıla kadar yabancı çalışma izni düzenlenebilir. Aşağıda sayılı kişiler sınırötesi hizmet sunucusu sayılır;
Yapılacak işin geçici nitelikte olması koşuluyla;
Ücretini Türkiye dışında bir kaynaktan alan;
- Toplantı, seminer, konferans veya ticari fuarlara katılmak,
- Teknik, bilimsel ve istatistiki araştırma yapmak,
- Pazar araştırması ve analizleri yapmak,
- İş teknikleri ile ilgili hizmet içi eğitimlere katılmak,
- Satış temsilcisi olarak sipariş almak veya sözleşme müzakere etmek,
- Yük ve yolcu taşımacılığına yönelik hizmet sunmak,
- Ekipman ve makinaların satış sözleşmesi kapsamında kurulum, bakım, onarım ve benzeri hizmetleri sunmak,
- Yurt dışında başlamış turlar için operatörlük hizmeti sunmak,
- Mütercim-tercümanlık hizmeti sunmak, üzere Türkiye’ye gelen iş ziyaretçisi,
- Yurt dışında kurulu bir tüzel kişiliğin çalışanı ya da bağımsız çalışan profesyonel meslek mensubu olup Türkiye’de bir gerçek veya tüzel kişiye bir sözleşme karşılığı doğrudan hizmet sunan, gerçek kişi yabancılar sınırötesi hizmet sunucusudur.
Şirket İçi Çalışan Değişimi
Bir şirketin yurtdışında kurulu bir işyerinde çalışmaktayken şirket içi çalışan değişimi kapsamında, 6102 sayılı Kanuna göre Türkiye’de kurulu bulunan şirketine ait bir işyerinde yönetici olarak veya uzmanlık gerektiren işlerde çalışmak üzere görevlendirdiği yabancı çalışma izni, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak üzere iki yıla kadar düzenlenebilir.
YABANCI ÇALIŞMA İZNİ HUSUSUNDA SIKÇA SORULAN SORULAR
Yabancı Çalışma İzni Başvurumu Nasıl Takip Edebilirim?
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü sayfasından aşağıdaki sıralamayı takip ederek başvuru durumunuzu öğrenebilirsiniz.
Karadeniz Bölgesi Mevsimlik yabancı Çalışma İzni Muafiyeti Nedir?
Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin illerinde, mevsimlik tarım işlerinde çalışacak Gürcistan uyruklu yabancıların çalışma izni muafiyeti almaları zorunludur. Muafiyet başvuruları ilgili ilçe kaymakamlıklarına yapılır. Çalışma izni muafiyeti kapsamında Gürcistan uyruklu yabancılar bir takvim yılında en fazla 90 (doksan) gün süreyle mevsimlik tarım (çay ve fındık) işlerinde çalışabilecektir; ancak bu süre yabancıların Türkiye’de yasal kalış süresi (vize/vize muafiyeti süresi, ikamet izni süresi) ile sınırlı olacaktır.
Yabancı Çalışma İzni Başvurusunu Kişi Bizzat Yapabilir Mi?
Yabancı Çalışma izinleri bir işyeri veya işletmeye bağlı olarak verilmektedir. Bu sebeple başvuru işverenle birlikte yapılmaktadır.
Hali Hazırda Bir Şirekette Veya Evde Çalışan Yabancı Buradan Başka Bir Şirkette De Çalışabilir Mi?
Hayır çalışamaz. Yabancı Çalışma izinleri belirli bir işyerinde veya konutta çalışmak için verilir. Aynı yabancı çalışma izniyle başkaca yerlerde çalışamaz.
Yabancı Çalışma İzni Başvurusu Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?
Gerekli prosedürlerin ve evrakların tam olması şartıyla 30 gün içinde sonuçlanması beklenir.
Çalışma İzni Başvurusunun Reddi Halinde Tekrar Başvuru Yapılabilir mi?
Başvurunun reddine konu edilen husustaki eksikliklerin giderilmesi halinde tekrar başvuru yapılabilir.
Hangi Hallerde Çalışma İzni Askıya Alınır?
- Bir işverene bağlı olarak verilen yabancı çalışma izninde, iş kazası, hastalık, analık, zorunlu kamu hizmeti gibi ücretsiz izin verilmesini zorunlu kılan haller hariç olmak üzere işveren ve yabancının karşılıklı anlaşması suretiyle en fazla doksan gün iş veya hizmet sözleşmesinin ücretsiz izin yoluyla askıya alınması durumunda bu durumun bildirilmesi halinde çalışma izni askıya alınır ve çalışma izni ücretsiz izin süresince askıda kalır.
- Süresiz çalışma izni belgesinin izin başlangıç tarihinden itibaren beş yıllık sürenin sonunda yenilenmemiş olması durumunda süresiz çalışma izni askıya alınır ve belgenin yenilenmesine kadar askıda kalır.
Av. GÖKHAN YILMAZ