Özel Güvenlik Görevlisi Nasıl Olunur? Şartlar ve Süreç

Özel güvenlik görevlisi olmak, 5188 sayılı Kanun kapsamında giriş, yaş, öğrenim, sağlık ve güvenlik soruşturması olmak üzere dört temel koşula bağlıdır. Koşulların tamamı Kanun’un 10. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu yazıda söz konusu koşulların yanı sıra silahlı ve silahsız güvenlik arasındaki farklar, eğitim süreci, maaş aralıkları ve yasal yetkiler ele alınmaktadır. Güvenlik soruşturması veya sağlık raporu aşamasında sorun yaşayanlar için hukuki süreçler de ayrıca açıklanmaktadır.

Özel Güvenlik Görevlisi Nedir?

Özel güvenlik görevlisi, kamuya açık alanlar, iş yerleri, alışveriş merkezleri, etkinlikler ve özel mülkler gibi farklı mekanlarda, güvenliği sağlamakla görevli olan profesyonel kişidir. Özel güvenlik görevlileri, güvenliğin sağlanması, olası tehlikelerin önlenmesi ve asayişin korunması gibi görevler üstlenirler. Özel güvenlik sektörü, sürekli büyüyen bir alan olduğu için bu alanda kariyer yapmak isteyenler için pek çok fırsat bulunmaktadır.

Koruma ve Güvenlik Görevlisi ile Özel Güvenlik Görevlisi Arasındaki Fark

“Koruma ve güvenlik görevlisi” unvanı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında kamu kurumlarına bağlı çalışan personeli tanımlar. Bu pozisyona geçiş KPSS sınavı ve kuruma özel alım süreciyle gerçekleşir. Özel güvenlik görevlisi ise 5188 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren, özel şirketler bünyesinde ya da doğrudan işverenle sözleşmeli çalışan kişidir. Kamu kurumları bu ayrımı kendi mevzuatına göre uygular; ilan şartları kurumdan kuruma farklılık gösterebilir. ^[1]

Özel Güvenlik Görevlisi Olmanın Şartları

Özel güvenlik görevlisi olmak isteyen kişiler için hangi şartların gerekli olduğu, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun çerçevesinde belirlenmiş olup bu kanunun 10. maddesinde sayılmıştır. Özel güvenlik görevlisi olmak için sağlanması gereken şartlar aşağıdaki şekildedir:

1. T.C. Vatandaşı Olmak: Özel güvenlik görevlisi olmak isteyen kişiler, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak zorundadır.
2. Yaş Şartı: Silahsız özel güvenlik için asgari yaş 18’dir. Silahlı güvenlik görevlisi olmak için ise en az 21 yaşında olmak gerekmektedir. ^[2]
3. Adli Sicil Kaydının Temiz Olması: 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıldan fazla ceza almamış, affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suç işlememiş, Devletin güvenliğine, cinsel dokunulmazlığa karşı ve uyuşturucu madde suçlarından haklarında devam eden dava olmayan kişiler bu mesleğe başvurabilir.
4. En Az İlkokul Mezunu Olmak: Silahsız güvenlik görevlisi olabilmek için en az 8 yıllık ilköğretim mezunu olmak gerekmektedir. Silahlı özel güvenlik görevlisi olabilmek içinse, en az lise veya dengi okul mezunu olmak gerekmektedir.
5. Sağlık Durumunun Elverişli Olması: Fiziksel ve zihinsel sağlığın güvenlik görevlisi olarak çalışmaya uygun olması gerekmektedir. Bu kapsamda, sağlık raporu almak zorunludur.
6. Silahlı veya Silahsız Güvenlik Sertifikası Almak: Özel güvenlik görevlisi olabilmek için silahlı veya silahsız güvenlik eğitimini başarıyla tamamlayarak ilgili sertifikaya sahip olunmalıdır.
7. Güvenlik Soruşturmasından Geçmek: Özel güvenlik görevlisi olabilmek için, kişinin hakkında yapılan güvenlik soruşturmasından olumlu sonuç alabilmesi gerekmektedir. 1 ila 3 ay süren güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, kaynağını 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu‘ndan almakta olup, güvenlik soruşturmasında hangi hususların incelendiğine ilişkin detaylar için ilgili yazımıza bakabilirsiniz.

Özel Güvenlik Görevlisi Olma Şartları

Silahlı ve Silahsız Güvenlik Görevlisi Farkı

Özel güvenlik görevlisi olmak isteyen kişiler, iki farklı türde güvenlik sertifikası alabilirler: silahlı özel güvenlik ve silahsız özel güvenlik.

Bilgi: Silahsız özel güvenlik sertifikası için asgari yaş 18, silahlı özel güvenlik sertifikası için ise 21’dir. Bu yaşları doldurmamış adaylar sınava alınmamaktadır.

Kadın Özel Güvenlik Görevlisi Olunur mu?

5188 sayılı Kanun cinsiyet bakımından ayrı bir şart öngörmemektedir. Kadın adaylar, erkek adaylarla aynı yaş, eğitim ve sağlık şartlarına tabidir. Boy ve kilo için ayrı bir eşik belirlenmemiş; sağlık kurulu “görev yapmaya uygundur” kararı veriyor ise başvuru yapılabilir. Kadın güvenlik görevlileri özellikle havaalanı, hastane ve alışveriş merkezi gibi alanlarda aktif biçimde istihdam edilmektedir.

Özel Güvenlik Eğitimi

Özel güvenlik sertifikası, halk arasında güvenlik belgesi olarak da anılmaktadır. Sertifika; İçişleri Bakanlığı tarafından akredite bir eğitim kurumunda 100 veya 120 saatlik programı tamamladıktan sonra Emniyet Genel Müdürlüğü’nce düzenlenen sınavı geçen adaylara verilir. Sertifika alındıktan sonra il emniyet müdürlüğüne başvurularak özel güvenlik kimlik kartına dönüştürülür ve 5 yıl geçerlidir.

Eğitim programı, güvenlik görevlisinin meslek hayatında ihtiyaç duyacağı tüm bilgi ve becerileri kazandırmayı amaçlar. Genel kolluk kuvvetlerinden ve Milli İstihbarat Teşkilatından emekli olanlar ile en az beş yıl bu görevlerde çalışanlar için eğitim şartı aranmayacaktır. Güvenlikle ilgili fakülte ve meslek yüksek okullarından mezun olanlar için de eğitim şartı aranmamaktadır.

Eğitimlerin sonunda, adaylar sınava tabi tutulurlar. Sınavda başarılı olanlar, sertifikalarını almaya hak kazanır ve özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başlayabilirler.

Özel Güvenlik Eğitimi

Özel Güvenlik Görevlisi Olmak İçin Sağlık Şartları

Kanunun 10. maddesi f fıkrasına göre özel güvenlik görevinin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmama şartı aranmaktadır. Bu şartlara ilişkin detaylar ise Özel Güvenlik Görevlileri Sağlık Şartları Yönetmeliği‘nde düzenlenmiştir. ^[3] Bu yönetmeliğe göre adayın, “Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması” listesinde yer alan düzeyde hastalığı veya engeli olmamalıdır.

Tam teşekküllü hastanede yapılacak inceleme sonrasında, sağlık kurulu raporlarının karar kısmına “Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışır”, “Silahsız Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışır” veya “Özel Güvenlik Görevlisi Olarak Çalışamaz” şeklinde kesin karar yazılır.

Özel Güvenlik Görevlisi Olma Süreci

Özel güvenlik görevlisi olabilmek için aşağıdaki aşamaları gerçekleştirmeniz gerekmektedir:

1. Gereksinimleri Sağlayın: Özel güvenlik görevlisi olmak için yaş, eğitim ve sağlık koşullarını sağladığınızdan emin olun.
2. Eğitim Programına Kayıt Olun: Silahlı veya silahsız güvenlik görevlisi olma tercihinize göre bir eğitim programına katılın.
3. Sertifikayı Alın: Eğitim programını başarıyla tamamladıktan sonra, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen Özel Güvenlik Görevlisi sınavına girerek sertifikayı alın.
4. Özel Güvenlik Kimlik Kartı Başvurusu Yapın: Eğitim sonunda alacağınız sertifika ile ilinizdeki Emniyet Müdürlüğü’ne başvurarak özel güvenlik kimlik kartınızı alın.
5. İşe Başvurun: Özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başlayabilmek için iş başvurularında bulunun. Çeşitli sektörlerde ve farklı alanlarda özel güvenlik görevlisi olarak çalışma imkanına sahip olabilirsiniz.

Nasıl Özel Güvenlik Görevlisi Olunur?

Özel Güvenlik Görevlisi Sürecinde Yaşanan Problemlere İlişkin Hukuki Süreçler

Pratikte, özel güvenlik görevlisi olmak için ilgili sürece başlayan adaylar istenmeyen durumlarla karşılaşabilmektedir. Bu durumlar genel olarak:

• Güvenlik soruşturmasından olumsuz sonuç almak
• Sağlık kurulu tarafından olumsuz rapor verilmesi
• Eğitim sonunda yapılan sınavdan olumsuz sonuç almak

Bu hallerin her birisi idari işlem niteliğinde olup, öğrenme tarihinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde iptal davası açmak gerekmektedir. Alınan olumsuz sonucun, hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız, süreleri kaçırmadan hukuki süreci başlatarak dava hakkınızı kullanmanız büyük önem arz etmektedir.

Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

Kanunun 22. maddesine göre özel güvenlik görevlisi çalıştıranların, üçüncü kişilere karşı verecekleri zararlara ilişkin sigorta yaptırması zorunludur. Bu zorunlu mali sorumluluk sigortasının esasları Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları‘nda düzenlenmiştir. Buna göre özel güvenliğin, üçüncü kişinin ölümüne, sakatlığına veya maddi zararına sebebiyet vermiş olması halleri sigortanın teminatı kapsamındadır. Bu sigorta, sigorta ettirenin, sigorta konusu olaylar sonucunda kendisine yöneltilebilecek haksız taleplere karşı savunmasını da temin eder.

Özel Güvenlik Görevlisinin Sorumlulukları

Özel güvenlik görevlileri, görev yaptıkları mekana ve pozisyona göre çeşitli sorumluluklar üstlenirler. Özel güvenlik görevlisinin başlıca görev ve sorumlulukları şunlardır:

1. Güvenliği Sağlama: Güvenlik görevlisinin en temel görevi, sorumlu olduğu alanın güvenliğini sağlamak, tehditleri önlemek ve olası tehlikelere karşı tedbir almaktır.
2. Denetim ve Kontrol: Özel güvenlik görevlisi, giriş-çıkışları kontrol eder, kimlik doğrulama işlemlerini gerçekleştirir ve gerektiğinde belirli alanlara girişleri sınırlar.
3. Asayişi Sağlama: Güvenlik görevlisi, toplu etkinliklerde düzeni sağlama, kalabalık yönetimi ve olası kargaşa durumlarını kontrol altına alma görevlerini üstlenir.
4. Kamera ve Güvenlik Sistemlerini İzleme: Güvenlik kameraları ve diğer elektronik güvenlik sistemlerinin düzenli olarak izlenmesi, güvenlik görevlisinin sorumluluğundadır.
5. Olaylara Müdahale: Acil durumlar, hırsızlık, yangın veya kaza gibi olaylar karşısında hızlı müdahale ederek güvenliği sağlama görevi bulunur.
6. Raporlama: Herhangi bir olay veya güvenlik ihlali durumunda, özel güvenlik görevlisi bu durumu yetkililere raporlar ve gereken önlemlerin alınmasını sağlar.

Özel Güvenlik Görevlisinin Yasal Yetkileri ve Sınırları

5188 sayılı Kanun’un 7. maddesi özel güvenlik görevlisinin kullanabileceği yetkileri sayma yoluyla düzenlemiştir. Bu yetkiler genel kolluğunkinden dardır; yetki aşımı suç oluşturur.

Özel güvenlik görevlisi, görev alanında kişileri durdurabilir ve kimlik sorabilir. Makul şüphe varsa üst ve eşya araması yapabilir; ancak kadın kişilerin araması yalnızca kadın görevlilerce yapılabilir. Suçüstü durumunda zor kullanma yetkisi mevcuttur; gözaltı değil, kişiyi kolluğa teslim etme yükümlülüğü vardır. Silahlı görevli silahını yalnızca kanunda sayılan zorunluluk hallerinde kullanabilir. ^[4]

Uyarı: Yetkiler yalnızca görev alanıyla sınırlıdır. Görev alanı dışında özel güvenlik görevlisinin herhangi bir kamu otoritesi yetkisi bulunmamaktadır.

Özel Güvenlik Görevlisi Yetki ve Sorumluluklar

Özel Güvenlik Görevlisi Olmanın Avantajları

Özel güvenlik görevlisi olmanın bazı belli başlı avantajları mevcuttur.

• İstihdam İmkanları: Güvenlik sektörü, sürekli olarak büyüyen bir sektör olduğundan, iş bulma olasılığı oldukça yüksektir. Farklı sektörlerde ve çeşitli pozisyonlarda özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak mümkündür.
• Kariyer İmkanları: Güvenlik sektöründe çalışmaya başladıktan sonra, yönetici pozisyonlarına yükselme veya daha büyük ve prestijli projelerde görev alma fırsatları bulunur.
• İş Güvencesi: Özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak, uzun vadeli iş güvencesi sağlayabilir. Kamu kurumları ve büyük özel şirketler, güvenlik görevlilerini sürekli olarak istihdam ederler.
• Eğitim Fırsatları: Güvenlik sektöründe çalışırken, ileri düzey eğitimler alarak kendi alanınızda uzmanlaşabilir ve kariyerinizi daha da ileriye taşıyabilirsiniz. Örneğin, güvenlik yönetimi, acil durum müdahalesi veya teknoloji odaklı güvenlik sistemleri gibi konularda ek eğitimler alarak uzmanlaşma şansına sahipsiniz.
• Esnek Çalışma Şartları: Özel güvenlik görevlileri, çeşitli iş alanlarında ve farklı saat dilimlerinde çalışma imkanı bulabilirler. Bazı görevler tam zamanlı, bazıları ise yarı zamanlı ya da vardiyalı olabilir. Bu durum, esnek çalışma saatlerine ihtiyaç duyanlar için avantaj sağlar.

Özel Güvenlik Görevlisi Olmanın Zorlukları

Her meslekte olduğu gibi, özel güvenlik görevlisi olmanın da bazı zorlukları bulunmaktadır:

• Düşük Başlangıç Maaşları: Yeni başlayan özel güvenlik görevlileri için maaşlar, genellikle asgari ücret düzeyinde olabilir. Ancak deneyim kazandıkça ve görev alınan mekanın önemine bağlı olarak maaşlar artış gösterebilir.
• Zorlu Çalışma Koşulları: Güvenlik görevlileri, genellikle ayakta durmak ve uzun saatler boyunca dikkatli olmak zorundadır. Ayrıca, gece vardiyalarında veya kötü hava koşullarında çalışmak da zorlu olabilir.
• Stresli Durumlarla Başa Çıkmak: Güvenlik görevlileri, tehdit edici durumlar veya acil müdahale gerektiren olaylarla karşılaşabilirler. Bu gibi durumlarda soğukkanlılığını korumak ve profesyonelce hareket etmek önemlidir.
• Sorumluluk: Güvenliğin sağlanması, büyük bir sorumluluk gerektirir. Herhangi bir güvenlik ihlali ya da olayın kontrol edilememesi, hem işletmeye hem de çalışana karşı ciddi sonuçlar doğurabilir.

Özel Güvenlik Görevlisi Olma Özellikleri

Özel Güvenlik Görevlisi Maaşları

Özel güvenlik görevlilerinin maaşları, çalıştıkları yer, deneyim düzeyleri ve aldıkları eğitime göre değişiklik göstermektedir. Genel olarak, silahsız güvenlik görevlilerinin maaşları asgari ücret seviyesinden başlar, silahlı güvenlik görevlilerinin maaşları ise daha yüksek olabilir. Örneğin, banka, hastane veya kamu kurumlarında çalışan güvenlik görevlileri, genellikle özel sektörde çalışan meslektaşlarına göre daha iyi maaşlar alabilirler.

2026 yılı net asgari ücret 33.030 TL’dir. Özel güvenlik görevlileri bu taban üzerinde, sektör ve deneyime göre 35.000 ile 46.000 TL arasında maaş almaktadır. Deneyim kazandıkça ve daha prestijli görevlerde çalıştıkça silahlı güvenlik görevlilerinde maaşlar 100.000 TL ve üzeri seviyelere çıkabilir.

Rakamlar tahmini olup çalışılan kurumun uygulamasına göre değişmektedir.

Özel Güvenlik Görevlisi Olmakla İlgili Sorular

Özel güvenlik görevlisi olmak isteyen kişilerin en çok merak ettiği sorular ve yanıtları aşağıda yer almaktadır.

Harbiye Hukuk Ekibi

Harbiye Hukuk Ekibi, teorik bilgi ile saha tecrübesini harmanlayan dinamik bir avukat ve hukuk danışmanı kadrosundan meydana gelmektedir. Bireysel uzmanlıkları kolektif bir güçte birleştiren ekip, karmaşık hukuki uyuşmazlıkların çözümü ve güncel h...

Tüm yazıları